Trên những triền núi đá của Phố Bảng, một chủ trương muốn đi vào cuộc sống không thể chỉ dừng ở những cuộc họp hay lời vận động. Người dân cần được nhìn thấy hiệu quả từ chính những người gần gũi với mình. Bởi vậy, ở nơi này, nhiều cán bộ, đảng viên đã chọn cách “nói đi đôi với làm”: mạnh dạn chuyển đổi cây trồng, phát triển chăn nuôi, tìm hướng làm kinh tế phù hợp với điều kiện địa phương. Từ những mô hình được chính đảng viên trực tiếp gây dựng, hiệu quả được kiểm chứng bằng thực tế, rồi từng bước tạo niềm tin để người dân học tập, làm theo.
Giữa cái khắc nghiệt của địa hình núi đá và thời tiết thất thường ở Phố Bảng, những lời vận động suông thường rất khó lay chuyển được nếp canh tác quen thuộc đã bám rễ qua nhiều thế hệ. Người nông dân vùng cao vốn thực tế: họ chỉ tin vào những gì mắt thấy, tay sờ. Để tháo gỡ điểm nghẽn ấy, vai trò tiên phong của người đảng viên không nằm ở những khẩu hiệu hành chính khô khan, mà được định hình bằng chính mồ hôi, công sức, sự dấn thân đối mặt với rủi ro và thành quả hiển hiện ngay trên đồng đất quê hương. Sản xuất nông nghiệp tại Phố Bảng lâu nay đối mặt với không ít rào cản địa hình núi đá chia cắt, diện tích đất canh tác hạn chế và thời tiết vô cùng khắc nghiệt. Trong điều kiện ấy, việc vận động người dân thay đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi chưa bao giờ là chuyện một sớm một chiều.
Người dân cần một mô hình cụ thể để nhìn thấy hiệu quả nhỡn tiền trước khi quyết định từ bỏ cách làm quen thuộc. Đó cũng là lý do vì sao sự dấn thân của cán bộ, đảng viên có ý nghĩa quyết định. Khi một đảng viên trực tiếp đưa giống cây, con mới về trồng nuôi, tự bỏ vốn liếng, công sức chăm sóc và gánh chịu rủi ro thất bại, mô hình ấy tự khắc trở thành một "bài học thực tế" có sức thuyết phục mạnh mẽ hơn vạn lời tuyên truyền. Sức sống của phương châm "đảng viên đi trước" tại Phố Bảng được minh chứng chân thực qua những mô hình kinh tế hiệu quả cao, gắn liền với tên tuổi của những cán bộ, đảng viên bám đất, bám làng.
Đảng viên Trương Thị Sến là một trong những đảng viên làm kinh tế giỏi với mô hình trồng lê địa phương
Tiêu biểu như tấm gương của đảng viên Trương Thị Sến. Với khoảng 3 ha trồng lê kết hợp cùng hơn 1 ha đào và mận, gia đình bà đã biến những diện tích đất dốc cằn cỗi thành vựa cây ăn quả mang lại giá trị kinh tế cao. Mỗi năm, mô hình này mang về doanh thu hàng trăm triệu đồng. Đáng chú ý, khu vườn không chỉ làm kinh tế thuần túy mà còn được khai thác thông minh để phục vụ du lịch trải nghiệm, gắn kết chặt chẽ sản xuất nông nghiệp với phát triển du lịch địa phương.
Cách làm ấy cũng tìm thấy sự tương đồng ở câu chuyện của đảng viên Vi Học Lần, Bí thư Chi bộ kiêm Trưởng thôn Lán Xì. Xuất phát từ nhu cầu thực tiễn của gia đình, anh đã mạnh dạn phát triển đàn gà đen địa phương lên tới hơn 1.000 con, song song với việc duy trì hơn 1 ha cây lê. Những con số ấn tượng đó không phải ngẫu nhiên mà có, đó là thành quả của quá trình lăn lộn trực tiếp làm, trực tiếp chăm sóc, tự mày mò tìm hiểu thị trường và thích nghi bền bỉ với điều kiện sản xuất khắc nghiệt của vùng cao.
Mô hình trồng khoai môn tím thôn Phố Là, xã Phố Bảng
Từ những mô hình tiên phong của các đảng viên, đến nay trên địa bàn xã đã hình thành nhiều mô hình phát triển kinh tế đa dạng như: vùng trồng cây ăn quả ôn đới gắn với du lịch sinh thái, các gia trại chăn nuôi gia súc, gia cầm đặc sản theo hướng hàng hóa, cùng những vườn dược liệu và hoa màu thích nghi tốt với khí hậu vùng cao. Những đốm lửa nhỏ từ sự dám nghĩ, dám làm ấy đang lan tỏa mạnh mẽ, thắp lên khát vọng vươn lên thoát nghèo và làm giàu bền vững ngay trên chính mảnh đất quê hương.
Ở Phố Bảng, chuyển đổi số không còn là câu chuyện xa lạ chỉ được nhắc đến trong những cuộc họp hay trên các văn bản hành chính. Với người dân, công nghệ đang từng bước trở thành một phần của đời sống, từ tiếp cận thông tin, giải quyết thủ tục hành chính đến quảng bá, tiêu thụ sản phẩm địa phương.
Tại thôn Phố Bảng, anh Nguyễn Đình Cường, Trưởng thôn là một trong những người trực tiếp cảm nhận rõ sự thay đổi ấy. Không chỉ thực hiện vai trò của một trưởng thôn trong việc tuyên truyền, vận động nhân dân, anh còn cùng gia đình tận dụng mạng xã hội và các nền tảng trực tuyến để giới thiệu, kết nối và bán các sản phẩm địa phương. Thay vì chỉ trông chờ vào khách hàng đến tận nơi, những sản phẩm của gia đình được giới thiệu trên môi trường mạng, tiếp cận khách hàng ở nhiều địa phương khác nhau. Theo chia sẻ của anh Cường, hiện gia đình duy trì khoảng 100 đơn hàng trực tuyến mỗi ngày, doanh thu từ kênh bán hàng này đạt khoảng 2 – 3 tỷ đồng đồng mỗi năm.
Đồng chí Phạm Thị Minh Xuân, Uỷ viên Ban thường vụ, Phó Chủ tịch HĐND Tỉnh thăm mô hình nhà anh Nguyễn Đình Cường
Những con số ấy không chỉ phản ánh hiệu quả của một phương thức bán hàng mới. Quan trọng hơn, nó cho thấy cách người dân vùng cao đang chủ động thích ứng với sự thay đổi của thị trường. Khoảng cách địa lý – vốn từng là rào cản lớn đối với việc đưa sản phẩm vùng núi đá đến với người tiêu dùng đang được thu hẹp nhờ công nghệ. “Đưa sản phẩm lên mạng”, vì thế, không đơn thuần là thêm một kênh bán hàng. Đó còn là cách người dân Phố Bảng giới thiệu câu chuyện về vùng đất, về sản phẩm và về chính cuộc sống của mình đến với những thị trường rộng lớn hơn.
Từ câu chuyện của anh Nguyễn Đình Cường có thể nhìn thấy một chuyển động rộng hơn đang diễn ra tại Phố Bảng. Nếu những tuyến đường giao thông đang từng bước kết nối các thôn với trung tâm xã thì công nghệ số đang mở thêm một “con đường” khác con đường kết nối người dân với chính quyền, kết nối sản phẩm vùng cao với thị trường. Từ đầu năm, bộ phận tiếp nhận và trả kết quả đã hỗ trợ hơn 1.000 lượt người dân tạo tài khoản, thực hiện hồ sơ trực tuyến và thanh toán phí không dùng tiền mặt. Trên địa bàn có hơn 100 nhóm Zalo cộng đồng, với khoảng 1.000 thành viên, trở thành những kênh chia sẻ thông tin chính thống, giúp thông tin từ chính quyền đến với người dân nhanh hơn.
Đồng chí Phạm Thị Minh Xuân, Uỷ viên Ban thường vụ, Phó chủ tịch HĐND tỉnh cùng lãnh đạo xã trao quà động viên gia đình.
Cùng với đó, khoảng 20 hộ gia đình, cơ sở kinh doanh, hợp tác xã và cơ sở sản xuất đã sử dụng các nền tảng số để quảng bá, bán sản phẩm và thực hiện thanh toán điện tử. Một số cơ sở ghi nhận lượng khách hàng ngoài địa bàn tăng khoảng 10%, doanh thu qua các kênh trực tuyến đạt khoảng 10 tỷ đồng. Những con số ấy cho thấy chuyển đổi số ở Phố Bảng đang đi vào những việc rất cụ thể. Với một xã vùng cao, nơi khoảng cách địa lý từng là một trong những trở ngại đối với việc tiếp cận thông tin và thị trường, những thay đổi ấy mang ý nghĩa không nhỏ. Công nghệ không làm những con đường giao thông biến mất, nhưng đang tạo ra một con đường mới – con đường số. Trên con đường ấy, chính quyền có thể đến gần người dân hơn; người dân có thể tiếp cận dịch vụ công thuận lợi hơn; còn những sản phẩm được làm ra từ vùng núi đá có thêm cơ hội tìm đến những thị trường xa hơn.
Hoạt động quảng bá các sản phẩm nông sản địa phương trên môi trường số của Hội liên hiệp phụ nữ xã Phố Bảng
Từ câu chuyện của một người trưởng thôn như Nguyễn Đình Cường, có thể thấy chuyển đổi số ở Phố Bảng không bắt đầu từ những điều quá lớn lao. Nó bắt đầu từ những người dân biết tận dụng công nghệ để thay đổi cách làm, từ những cán bộ cơ sở chủ động đưa thông tin đến cộng đồng, và từ những sản phẩm địa phương được đưa lên môi trường số. Và trên hành trình ấy, những người như Nguyễn Đình Cường đang trở thành những mắt xích cụ thể, đưa công nghệ từ khái niệm trên giấy vào đời sống thường ngày của người dân vùng biên.
Ở Phố Bảng, hiệu quả của vai trò tiên phong không chỉ được đo bằng diện tích cây trồng hay số lượng vật nuôi. Điều quan trọng hơn là khả năng tạo ra sự lan tỏa. Một đảng viên làm kinh tế hiệu quả sẽ tạo thêm niềm tin cho người dân. Một hộ dân mạnh dạn chuyển đổi thành công sẽ trở thành địa chỉ để các hộ khác học hỏi. Khi nhiều hộ cùng thay đổi, mô hình cá thể dần trở thành phong trào sản xuất. Và khi phong trào được tổ chức, định hướng, hỗ trợ về kỹ thuật và thị trường, nó có thể trở thành một hướng phát triển kinh tế của địa phương.
Sự tiên phong của đảng viên ở Phố Bảng không chỉ thể hiện trong phát triển kinh tế. Ở những vấn đề liên quan trực tiếp đến đời sống và phong tục, vai trò của những người đi trước cũng đang tạo ra chuyển biến. Trong thực hiện nếp sống văn minh trong việc tang, đến nay đã có 17 dòng họ có nhánh đưa vào áo quan, thực hiện việc đưa người đã mất vào quan tài; thời gian tổ chức tang lễ ở nhiều gia đình được rút ngắn, việc giết mổ nhiều gia súc phục vụ đám tang từng bước được hạn chế.
Điển hình tại thôn Tráng Phúng, gia đình ông Thào Vả Sò đã chủ động thực hiện tang lễ theo hướng tiết kiệm, văn minh, phù hợp với điều kiện thực tế. Nếu như trước đây, việc tổ chức tang lễ theo phong tục còn kéo dài, phát sinh nhiều khoản chi phí, trong đó có việc giết mổ gia súc để phục vụ người đến chia buồn, thì nay gia đình đã chủ động rút ngắn thời gian tổ chức, hạn chế những phần việc không cần thiết, giảm việc giết mổ gia súc, đồng thời vẫn giữ gìn những nghi thức văn hóa truyền thống cần thiết của cộng đồng.
Các tổ chức Đoàn thể chính trị xã hội xã Phố Bảng tuyên truyền người dân thực hiện nếp sống văn minh trong việc tang trên địa bàn xã.
Từ một gia đình, cách làm ấy tạo thêm cơ sở để các gia đình khác suy nghĩ và thay đổi. Bởi với những phong tục đã tồn tại lâu đời, điều khó nhất không phải là đưa ra một quy định mới, mà là làm sao để người dân thấy sự thay đổi ấy phù hợp với đời sống của chính mình. Ở đó, đảng viên, người có uy tín và những gia đình tiên phong tiếp tục đóng vai trò “người mở đường”. Họ làm trước, chấp nhận thay đổi trước và từ kết quả thực tế thuyết phục cộng đồng. Những việc tưởng như rất nhỏ ấy lại chính là những “minh chứng sống” cho năng lực lãnh đạo, tính tiên phong và tinh thần trách nhiệm của người đảng viên.
Khung cảnh toàn xã Phố Bảng ngày càng khang trang sạch đẹp.
Đặc biệt, khi người dân không chỉ nghe mà được nhìn thấy, được kiểm chứng và được hưởng lợi từ những cách làm mới, khoảng cách giữa chủ trương và cuộc sống được rút ngắn. Từ một đảng viên làm trước đến một hộ dân làm theo; từ một hộ đến nhiều hộ; từ một mô hình đến một hướng sản xuất mới đó chính là quá trình tạo nên sức lan tỏa của phong trào. Và cũng từ những việc làm cụ thể ấy, vai trò của tổ chức Đảng ở cơ sở được thể hiện một cách sinh động nhất lãnh đạo không chỉ bằng nghị quyết, mà bằng những việc làm có kết quả; vận động không chỉ bằng lời nói, mà bằng sự nêu gương; củng cố niềm tin không chỉ bằng tuyên truyền, mà bằng những đổi thay người dân có thể nhìn thấy ngay trong cuộc sống của mình. Từ đó, sẽ mở ra những chương mới, khát vọng mới đưa xã Phố Bảng vươn lên trong thời gian tới, có trong Kỳ cuối: Khát vọng nơi vùng biên.
