Toàn cảnh xã Phố Bảng
“Đi từng ngõ, gõ từng nhà” để dân hiểu, dân tin
Trước đây, nhiều điểm trường trên địa bàn xã Phố Bảng còn gặp không ít khó khăn. Khuôn viên trường học thiếu cây xanh, sân chơi chưa được quy hoạch đồng bộ; nhiều hạng mục như tường rào, bồn hoa, nhà vệ sinh xuống cấp sau nhiều năm sử dụng. Mỗi khi mùa mưa đến, sân trường lầy lội, việc đi lại của học sinh vô cùng vất vả. Ở nhiều thôn vùng cao, đời sống người dân còn khó khăn nên việc huy động xã hội hóa cho giáo dục chưa thật sự thuận lợi.
Không ít phụ huynh trước đây vẫn mang suy nghĩ việc xây dựng trường lớp là trách nhiệm riêng của Nhà nước và ngành giáo dục. Khi nhà trường phát động phong trào chỉnh trang khuôn viên, trồng cây xanh hay cải tạo sân chơi, nhiều người còn băn khoăn vì lo ảnh hưởng đến thời gian lao động sản xuất.
Trước thực tế đó, Đảng ủy, chính quyền xã Phố Bảng xác định muốn phong trào thành công thì trước hết phải làm tốt công tác dân vận, tạo được sự đồng thuận trong Nhân dân. Với phương châm “đi từng ngõ, gõ từng nhà, tuyên truyền từng đối tượng”, đội ngũ cán bộ xã, bí thư chi bộ, trưởng thôn, ban công tác Mặt trận, hội phụ nữ, đoàn thanh niên cùng các thầy cô giáo đã trực tiếp xuống cơ sở để vận động bà con.
Trước đây, nhiều điểm trường trên địa bàn xã Phố Bảng còn gặp không ít khó khăn.
Những buổi họp thôn không còn đơn thuần là triển khai nhiệm vụ mà trở thành nơi đối thoại, lắng nghe tâm tư của người dân. Cán bộ xã và giáo viên kiên trì giải thích cho phụ huynh hiểu rằng xây dựng trường học xanh – sạch – đẹp không chỉ là làm đẹp cảnh quan mà còn tạo môi trường học tập an toàn, giúp con em có điều kiện học tập tốt hơn. Ở các thôn vùng cao như Khó Chư, Cá Lủng, Chá Dính…, hình ảnh cán bộ và giáo viên đến từng hộ gia đình vận động đã trở nên quen thuộc. Có những buổi tối mùa đông giá rét, sau khi bà con đi làm nương trở về, cán bộ và giáo viên vẫn kiên trì ngồi bên bếp lửa để trò chuyện, tuyên truyền về ý nghĩa của phong trào.
Sự chân thành, gần gũi ấy dần làm thay đổi nhận thức của người dân. Ban đầu chỉ vài hộ hưởng ứng, nhưng rồi phong trào lan tỏa rộng khắp. Người góp ngày công, người ủng hộ cây giống, người mang cát đá đến sửa sân trường. Có phụ huynh dù hoàn cảnh còn nhiều khó khăn nhưng vẫn tranh thủ ngày nghỉ đến hỗ trợ giáo viên dọn dẹp khuôn viên trường học. Ông Vàng Mí Chứ phụ huynh ở thôn Sảng Pả A chia sẻ: “Trước đây chúng tôi chỉ nghĩ cho con đi học là đủ. Nay thấy trường lớp sạch đẹp hơn, các cháu học hành tốt hơn nên ai cũng muốn góp sức cùng nhà trường.”
Chính từ sự thay đổi trong nhận thức ấy, công tác xã hội hóa giáo dục ở Phố Bảng đã có nhiều chuyển biến tích cực. Điều đáng quý hơn cả là người dân không còn đứng ngoài cuộc mà đã thực sự trở thành chủ thể đồng hành cùng nhà trường trong xây dựng môi trường giáo dục cho con em mình.
Lãnh đạo xã Phố Bảng kiểm tra các đơn vị trường học trên địa bàn xã
Những mái trường khoác áo mới giữa cao nguyên đá
Từ sự đồng thuận của Nhân dân, phong trào xây dựng trường học xanh – sạch – đẹp – an toàn ở Phố Bảng đã tạo nên diện mạo mới cho nhiều ngôi trường vùng cao. Tại Trường Phổ thông Dân tộc Nội trú THCS Phố Bảng, những ngày cuối tuần trở nên nhộn nhịp hơn. Giáo viên, đoàn viên thanh niên, phụ huynh và học sinh cùng nhau cuốc đất, trồng cây, vận chuyển đá làm bồn hoa, dọn vệ sinh khuôn viên trường học. Tiếng cười nói rộn ràng hòa cùng sắc xanh của cây cối đang dần phủ kín những khoảng sân vốn khô cằn trước đây. Từ nguồn xã hội hóa và sự đóng góp của phụ huynh, nhiều hạng mục đã được cải tạo như bồn hoa, khu vui chơi, hệ thống phân loại rác thải, vườn rau bán trú và các tuyến đường hoa trong trường học. Những hàng sa mộc, đào, hoa giấy được trồng dọc lối đi không chỉ tạo bóng mát mà còn làm cho không gian trường học trở nên gần gũi, thân thiện hơn.
Điều đáng ghi nhận là phần lớn sự đóng góp ấy đều xuất phát từ tinh thần tự nguyện của người dân. Dù cuộc sống còn nhiều khó khăn nhưng nhiều phụ huynh vẫn tranh thủ sau giờ lao động lên nương để đến trường giúp giáo viên chỉnh trang khuôn viên. Không chỉ ở cấp THCS, phong trào còn lan tỏa mạnh mẽ tới các điểm trường mầm non và tiểu học.
Tại nhiều đơn vị trường học các cô giáo đã tận dụng lốp xe cũ, chai nhựa, tre nứa để làm chậu hoa, xích đu và các mô hình trang trí sinh động cho học sinh. Những “góc thiên nhiên”, “vườn rau của bé” được xây dựng không chỉ góp phần tạo cảnh quan xanh mát mà còn giúp học sinh được trải nghiệm thực tế, học cách chăm sóc cây cối và nâng cao ý thức bảo vệ môi trường ngay từ nhỏ. Nhiều lớp học triển khai mô hình “Mỗi em một cây xanh”, giao cho học sinh trực tiếp chăm sóc cây của mình. Từ những việc làm nhỏ nhưng thiết thực ấy, ý thức giữ gìn vệ sinh trường lớp, bỏ rác đúng nơi quy định và yêu thiên nhiên của học sinh ngày càng được nâng cao.
Những khoảng sân bê tông khô cứng ngày nào nay đã được thay bằng màu xanh của cây cối và sắc hoa rực rỡ. Tiếng chim ríu rít dưới những tán cây mới trồng hòa cùng tiếng đọc bài của học sinh đã làm cho các ngôi trường vùng cao thêm sức sống.
Hoạt động “Chợ quê” tại Trường PTDT Nội trú Phố Bảng
Chung tay xây dựng môi trường học đường an toàn
Không chỉ chú trọng xây dựng cảnh quan xanh – sạch – đẹp, xã Phố Bảng còn đặc biệt quan tâm đến việc xây dựng môi trường học đường an toàn, thân thiện cho học sinh. Với địa bàn miền núi còn nhiều khó khăn, đường sá đi lại phức tạp, thời tiết khắc nghiệt, việc đảm bảo an toàn cho học sinh luôn được xác định là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu. Chính vì vậy, công tác dân vận tiếp tục được phát huy để huy động sức mạnh của cả hệ thống chính trị và Nhân dân cùng tham gia chăm lo, bảo vệ học sinh. Các tổ chức đoàn thể như Đoàn Thanh niên, Hội Phụ nữ, Công an xã, Ban công tác Mặt trận thường xuyên phối hợp với nhà trường tổ chức tuyên truyền về phòng chống tai nạn thương tích, an toàn giao thông, phòng chống cháy nổ, phòng chống bạo lực học đường và các tệ nạn xã hội.
Hoạt động sinh hoạt ngoại khóa, sinh hoạt dưới cờ, học sinh được trang bị thêm kỹ năng tự bảo vệ bản thân
Thông qua các buổi ngoại khóa, sinh hoạt dưới cờ, học sinh được trang bị thêm kỹ năng tự bảo vệ bản thân. Nhiều em trước đây còn rụt rè, thiếu kỹ năng nay đã mạnh dạn hơn trong giao tiếp và biết xử lý các tình huống nguy hiểm trong cuộc sống. Đặc biệt, lực lượng đoàn viên thanh niên xã đã phát huy vai trò xung kích thông qua nhiều hoạt động thiết thực như vệ sinh môi trường, trồng cây xanh, chỉnh trang khuôn viên trường lớp và hỗ trợ học sinh bán trú giữ gìn nơi ở sạch sẽ, ngăn nắp.
Không chỉ trong khuôn viên trường học, sự đồng thuận của Nhân dân còn thể hiện rõ trong việc chung tay cải thiện các tuyến đường đến trường. Trước đây, nhiều đoạn đường ở các thôn vùng cao như Khó Chư, Sà Lủng thường xuyên trơn trượt, dốc đá nguy hiểm cho học sinh vào mùa mưa. Sau khi được tuyên truyền, vận động, nhiều hộ dân đã tự nguyện hiến đất mở rộng đường, đóng góp ngày công san gạt mặt bằng, làm rãnh thoát nước và sửa chữa những đoạn đường xuống cấp. Có những gia đình dù kinh tế còn nhiều khó khăn nhưng vẫn sẵn sàng góp sức với mong muốn con em mình được đến trường an toàn hơn. Nhờ đó, nhiều tuyến đường trước đây chỉ là lối mòn nhỏ hẹp nay đã được mở rộng, thuận lợi hơn cho học sinh đi học.
Ở nhiều điểm trường xa trung tâm, người dân còn tự nguyện hỗ trợ nhà trường chăm lo đời sống học sinh bán trú. Nhiều phụ huynh thay phiên nhau giúp bếp ăn bán trú, vận chuyển thực phẩm, củi đun và sửa chữa phòng ở cho học sinh. Khi trường lớp cần sửa chữa nhỏ, người dân trong thôn lại cùng nhau mang cuốc, xẻng, vật liệu đến hỗ trợ mà không tính toán công sức. Với họ, xây dựng trường học cũng chính là chăm lo cho tương lai con em mình.
Lan tỏa tinh thần “Vì học sinh thân yêu”
Từ những cách làm gần dân, sát dân và đầy trách nhiệm, phong trào xây dựng “Trường học xanh – sạch – đẹp – an toàn” ở xã Phố Bảng đã tạo nên sức lan tỏa mạnh mẽ trong cộng đồng. Điều dễ nhận thấy nhất hôm nay là diện mạo của nhiều mái trường vùng cao đã có sự thay đổi rõ rệt. Những khoảng sân đất khô cằn ngày nào nay đã được phủ màu xanh của cây cối và sắc hoa; lớp học khang trang hơn, khuôn viên sạch sẽ hơn và môi trường học tập ngày càng thân thiện đối với học sinh. Sự đổi thay ấy không chỉ đến từ nguồn lực đầu tư của Nhà nước mà còn được vun đắp bằng tinh thần trách nhiệm và tình yêu dành cho trẻ em của cả cộng đồng. Mỗi hàng cây được trồng, mỗi bồn hoa được chăm sóc hay từng đoạn đường đến trường được sửa chữa đều mang trong đó sự chung tay của cán bộ, giáo viên, phụ huynh và Nhân dân địa phương.
Một góc trường PTDT Nội trú Phố Bảng
Ý thức giữ gìn vệ sinh môi trường của học sinh cũng có nhiều thay đổi tích cực. Từ việc chăm sóc cây xanh, vệ sinh lớp học, phân loại rác thải đến giữ gìn khu bán trú gọn gàng, học sinh đã dần hình thành tinh thần trách nhiệm với môi trường xung quanh. Điều đáng quý hơn cả là thông qua phong trào, mối quan hệ giữa nhà trường với phụ huynh và Nhân dân ngày càng gắn bó. Nếu trước đây việc giáo dục học sinh phần lớn được xem là trách nhiệm riêng của nhà trường thì nay nhiều phụ huynh đã chủ động đồng hành cùng giáo viên trong mọi hoạt động.
Đồng chí Giàng Xuân Thắng, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Phố Bảng cho biết: “Muốn xây dựng trường học tốt thì trước hết phải làm tốt công tác dân vận. Khi người dân hiểu được ý nghĩa của phong trào, họ sẽ đồng lòng chung tay cùng nhà trường. Điều quan trọng nhất là để người dân thấy được con em mình đang được hưởng lợi từ chính những việc làm thiết thực ấy.”
Có thể khẳng định rằng, mô hình “Dân vận khéo” trong xây dựng trường học xanh – sạch – đẹp – an toàn ở xã Phố Bảng đã cho thấy khi cấp ủy, chính quyền biết gần dân, trọng dân, lắng nghe dân và vận động bằng sự chân thành, trách nhiệm thì sẽ khơi dậy được sức mạnh đoàn kết to lớn trong Nhân dân. Từ những việc làm bình dị như trồng thêm một hàng cây, sửa một đoạn đường đến trường hay dọn sạch một góc sân trường, phong trào đã từng bước làm thay đổi diện mạo các nhà trường vùng cao, nâng cao chất lượng giáo dục và xây dựng môi trường học tập an toàn, thân thiện cho học sinh. Quan trọng hơn cả, công tác dân vận ở Phố Bảng hôm nay không chỉ làm đẹp thêm những mái trường vùng cao mà còn góp phần gieo những hạt mầm tri thức, trách nhiệm và khát vọng vươn lên cho thế hệ trẻ nơi biên cương cực Bắc của Tổ quốc./.
